امام علی (ع) از زبان علی شریعتی

امام علی

(ع) از زبان علی شریعتی

تا حالا شده به عنوان یک مسلمان، یک شیعه، از خودتون بپرسید که اگر علی (ع) اینجا بود و مسلمانی مرا می دید، آیا مسلمانی و شیعه بودنم را تائید می کرد یا نه ؟

تا حالا به این فکر افتاده اید که آیا این مسلمانی و شیعه بودن من، واقعی است یا تحریف شده؟ یا که فقط کورکورانه تقلید می کنم و هیچ چیز از منطق آن نمی دانم ...

معلم شهید دکتر علی شریعتی در سخنرانی خود با عنوان « تشیع علوی و تشیع صفوی » به طور موشکافانه ای به روشنگری این موضوع می پردازد. شنیدن این سخنرانی یا خواندن کتاب آن به همه اقشار توصیه می شود. به خصوص نسل جوان و دانشجو. با هم قسمت هایی از کتاب علی (مجموعه آثار شماره 26) نوشته دکتر شریعتی را مرور می کنیم:

علی در خانه اش می نشیند و سکوت می کند و شمشیر به روی مخالفانش نمی کشد - چون مخالف داخلی است - و بعد بیعت می کند و بعد پشت سر همین ها نماز می خواند و بعد در جنگ ها مورد مشورت قرار می گیرد و برای آنها خیر اندیشی و صلاح اندیشی می کند، چنانکه در جنگ ایران وقتی قوای عرب و قوای اول اسلام شکست خورده بود، عمر گفت: من خود می روم؛ ولی علی او را منع کرد که تو سر این سپاهی و اگر بروی و کشته شوی، سپاه به کلی متلاشی می شود؛ تو باید مرکز را داشته باشی که اگر سپاه شکست خورد، دشمن بداند اینجا پشت دارد. این صلاح اندیشی یک خیرخواه است و بعد با آنها مراوده دارد، دوستی دارد و یکبار نمی گذارد که اختلاف شان سرچشمه ی کِشت میکروب نفاق و اختلاف و جاسوسی و تضاد داخلی و متلاشی شدن این وحدت شود و (در نتیجه موجب) بهره برداری قدرتهای بیگانه اسلام یا جناحهای داخلی منافق باشد، یکبار نگذاشته است.

اگر به معنای درست عدالتی که شیعه می گوید و در اسلام مطرح است راه یابیم و معتقد باشیم که یکی از صفات خدا است باید تجلی آنرا در همه کائنات و از جمله در جامعه انسانی ببینیم و اگر عدالت را فقط در بحثهای فلسفی و کلامی و ما ورا الطبیعی بجوییم معنایی می یابد که امروزه همه گرفتارش هستیم. بنا بر این عدالتی که شیعه در اسلام به آن معتقد است مانند همه اصولی که در اسلام طرح می شود از خدا آغاز شده و تجلی و قلمروش همه آفرینش را فرا می گیرد. بنابراین اعتقاد به عدالت خداوند یعنی اعتقاد به عدالت در همه جا و همه وقت یعنی « عدالت خواهی» نه تنها در فلسفه که در جامعه شناسی هم.

زندگی علی سراسر عدالت است و علی یعنی عدالت و سرانجام نیز قربانی عدالت خود شد چرا که آنقدر در عدالت سخت گیر بود که مردم زمانش را تاب تحمل آن نبود پس به جای آنکه به عدالت علی گردن نهند فرق عدالت را شکستند. از نظر بینش علی خیانت اقتصادی به مردم در اموال اجتماعی حکم قتل دارد. این یک چیز فقهی است، یک چیز اقتصادی، حقوقی و اجتماعی است. در زمان علی تساوی مطلق در مصرف و نیز تساوی مطلق در حقوق وجود داشت و افراد در بیت المال حقوق داشتند. عدالت علی به قدری سخت و سنگین است که حتی برادرش عقیل تحمل نمی کند به طوری که چنین مرد بزرگواری که از کوچکی با علی و در خانواده پیامبر بود و پسر ابو طالب بزرگوار است در دوره حکومت علی و در گیر و دار مبارزه علی و معاویه از پیش علی به پیش معاویه می رود، اینها شوخی نبوده است. علی میثم خرما فروش را که خرماهای خوب و بد را سوا کرده و به دو قیمت مختلف می فروخت می بیند و برآشفته به او می گوید چرا بندگان خدا را تقسیم می کنی؟ و با دستهایش خرماهای خوب و بد را مخلوط می کند و می گوید که همه را به یک قیمت میانگین بفروش – یعنی تساوی در مصرف. اساس عدالت در همه مکتب های عدالتخواه جهان.

علی در صفین با اسلامی می جنگد که عدالت را از آن حذف کرده اند، می جنگد تا عدالت را به آن باز گرداند. علی در جواب کسی که گفته بود آیا در جمل با عایشه – ام المومنین- می جنگی؟ گفت: تو حق را به مرد می سنجی یا مرد را به حق؟ یعنی حقیقت را از روی شخصیت ها تشخیص می دهی یا شخصیت ها را از روی حقیقت؟ که در مورد این عبارت دکتر طه حسین می گوید: در زبان بشر از وقتی که سخن گفتن پدید آمده است جمله ای به این عظمت بوجود نیامده است. حضرت علی هدف پذیرش حکومت خود را اجرای عدالت عنوان می کند چنانکه می فرماید: من از این حکومت بر شما بیزارم اما فکر کرده ام که این قدرت را بدست گیرم شاید بتوانم حقی را از این حق هایی که به زانو افتاده بر پای دارم یا باطلی را از این باطل هایی که به پای ایستاده از پای در اندازم.

این اعلام فصل سوم زندگی علی است. امام خواسته است در ضمن سخنان خود مردمش را به آنچنان شیوه عدالت دنیوی مورد پسندی آگاه گرداند که از طغیان باز می دارد، آرامش می پراکند، زندگی انسانی ارجمندی فراهم می سازد، نیروها در سایه آن متوازن می گردند، تناقضات متعادل می شوند و بالاخره نزدیک با دور، همگان با گزیدگان، نژادگان با بی نژادان، همچون هنگامی که در پیشگاه خداوند یکسان بودند، یکسان و برابر می شوند. عدالتی با این فرا گیرندگی بی کران و امکانات وسیع بی گمان شایستگی دارد که بشریت را از تسلط ستم در زندگی خصوصی و اجتماعی بر روی زمین آزاد سازد.

  
نویسنده : تحریریه طلوع قاینات ; ساعت ٦:۱٤ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۳ تیر ،۱۳۸٩
تگ ها :